العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )
529
شرح كشف المراد ( فارسى )
اين سلولها عوض شده آنگاه اگر بدن انسان در قيامت با جميع اجزاء عودت داده شود لازم مىآيد هر كدام از انسانها در قيامت همانند كوهى عظيم الجثه باشند وانگهى گاهى اجزاء تحليل رفته بدن انسان به صورت مواد غذائى درآمده و انسان ديگرى خورده و جزء بدن او شده آنگاه اگر اين اجزاء هم اعاده شوند لازم مىآيد كه يك جزئى يا عضوى جزء و عضو دو انسان باشد و اين از محالات است و احدى بدان ملتزم نيست . و امّا دوّمى : گاهى ممكن است بندهاى خداى را اطاعت كند درحالىكه مركب از اجزائى بوده سپس آن اجزاء تحليل رفته و اجزاء جديد آمده و با اين اجزاء وى خدا را معصيت نموده حال اگر اين اجزاء اخيره اعاده شده و خداوند بر آنها پاداش دهد لازم مىآيد رساندن حق به غير مستحق و اينهم با عدل الهى نمىسازد پس معاد جسمانى قابل قبول نيست . جواب ما : همانگونه كه در مقدمه گفتيم : هر انسانى داراى اجزاء اصليهاى است كه هرگز كم نمىشود و اگر انسان ديگر هم اين اجزاء را بخورد جزو اجزاء اصليه بدن او نشده بلكه از فواضل خواهند بود و در قيامت همين اجزاء اصليه بر مىگردند و عقاب يا كيفر دارند . سخنان فلاسفه قديم در ردّ معاد جسمانى : منكرين معاد جسمانى پنج دليل بر رد آن اقامه كردهاند كه مطرح ساخته و جواب مىدهيم : 1 - آنچه را قرآن گفته و مسلمانان درباره شكافتن آسمانها و درهم فرو ريختن ستارگان و تكوير شمس و . . . معتقدند مستلزم خرق و التيام و كون و فساد در عالم افلاك است و اين از محالات است . 2 - مسلمانان گويند : بهشت ما فوق آسمانها است و اين مقتضى